Wijk C
Huis en Woonregister Workum

Klaas Hendriks Weiland, zilversmid

Levens-
beschrijving
van
Auke Klapper
geboren op
Súd 42

Trouwen
in de oorlog:
Cato Conens
en
Saekle Walta

Oudheidkundige Vereniging
Warkums Erfskip
Nederlands
Frysk
Deutsch
drietalige tentoonstelling
trijetalige útstalling
dreisprachige Austelling


  
Van 't Pypke tot en met de Roggemolensteeg
Wonen en werken in wijk C.

Workum verandert snel. Een generatie geleden stonden woningen, winkels en bedrijven door elkaar. Deze tentoonstelling wil dat in herinnering roepen. Wij focussen op vrijwel de hele westelijke kant van het Súd, door het bestuur van de gemeente Workum aangeduid als: wijk C.

Aan de hand van verhalen en voorwerpen van oudere Workumers krijgen we een beeld van familiebedrijven en van de generaties die daar de belichaming van waren. Daarnaast is er aandacht voor het Armenhuis omstreeks 1900.

Archiefmateriaal voert ons binnen in tijden die veel verder terug liggen. We weten precies wie er in wijk C hebben gewoond gedurende bijna vier eeuwen. In een studieus hoekje van de tentoonstelling leggen we verband tussen wijzigingen in de beroepssamenstelling in deze wijk en economische veranderingen in Friesland.

Aan de hand van een kofschipper uit 1800 komt de transportsector in beeld. Die lag lange tijd mede ten grondslag aan de welvaart van Workum. Die welvaart wordt zichtbaar in ornamenten van omstreeks 1775 waarmee welgestelde burgers de luister van hun huis verhoogden. We tonen ook het restauratiewerk door een huidige bewoner.

Warkums Erfskip heeft een museumcollectie
en biedt plaats aan archiefonderzoekers.



  

Fan `t Pypke oant en mei de Roggemolenstege
Wenje en wurkje yn wyk C.


Warkum feroaret hurd. In generaasje lyn stienen wenten, winkels en bedriuwen trochelkoar hinne. Dizze útstalling wol dat jimme fernije. Wy rjochtsje ús op frijwol de hiele westlike kant fan it Súd, troch it bestjoer fan de gemeente Warkum oantsjut as: wyk C.

Oan de hân fan ferhalen en foarwerpen fan âldere Warkumers krije wy in byld fan famyljebedriuwen en fan de generaasjes dy't dêr de personifikaasje fan wienen. Dêr nêst is der oandacht foar it Earmehûs likernôch 1900.

Argyfmateriaal fiert ús yn tiden dy't folle fierder werom lizze. Wy witte krekt wa't der de ôfrûne fjouwer ieuwen yn wyk C wenne hawwe. Yn in herntsje fan de útstalling lizze wy oan de hân fan de makke stúdzjes ferbannen tusken wizigings yn de beropsgearstalling yn dizze wyk en ekonomyske feroarings yn Fryslân.

Oan de hân fan in kofskipper út 1800 komt de transportsektor yn byld. Dy foarme lange tiid de grûnslach fan de wolfeart fan Warkum. Dy wolfeart wurdt sichtber yn ornaminten fan likernôch 1775 dêr't rike boargers de pracht fan harren hûs mei ferhegen. Wy litte ek it restauraasjewurk troch in hjoeddeistige bewenner sjen.

Warkums Erfskip hat in museumkolleksje
en biedt ûnderdak oan argyfûndersikers.



  

Vom „Düker“ bis zur Roggenmühlengasse
Leben und Arbeiten in Bezirk C

Workum verändert schnell. Vor einer Generation standen Wohnhäuser, Laden und Betriebe durcheinander. Diese Ausstellung möchte dies in Erinnerung rufen. Wir haben uns dazu fast die gesamte Westseite des „Sud" gewählt, in der Benennung der ehemaligen Gemeinde Workum: Bezirk C.

Geschichten und Gegenstände älterer Workumer geben ein Bild von Familienunternehmen und von Generationen, die deren Träger waren. Darüber hinaus richten wir die Aufmerksamkeit auf das Armenhaus um 1900.

Archivmaterial führt uns in Zeiten, die viel weiter zurück liegen. Wir wissen genau, wer in Bezirk C lebte in fast vier Jahrhunderten. In einer Ecke der Ausstellung erklären wir kurz die Beziehungen zwischen Veränderungen in der beruflichen Zusammensetzung im Bezirk und wirtschaftlichen Veränderungen in Friesland.

Über einem Kuffschiffer (Küstenfahrer) von 1800 kommt der Verkehrssektor ins Bild, bis Ende des 18. Jahrhunderts eine Hauptstütze für den Wohlstand der Stadt Workum. Sammelte Vermögen zeigen sich in Ornamenten an den Wohnungen wohlhabender Bürger. Wir zeigen auch die Wiederherstellung eines solchen Denkmals von einem aktuellen Bewohner.

Warkums Erfskip hat eine Museumsammlung
und bietet Obdach an Archivforscher.






Wonen en werken in
Wijk C

Aan alle
genealogisch onderzoekers en andere ‘sneupers’
in Workum.

een deel van wijk C

Wat kan Warkums Erfskip voor u betekenen? …

Achter de studietafel in het archiefdepot van het voormalige gemeentehuis ontdek je al gauw dat je de enige onderzoeker niet bent. Meestal zijn het individuen, maar soms ook is een groepje gericht aan het werk. Warkums Erfskip wil voor al deze onderzoekers een podium bieden. Daarbij willen we ook Workumers en oud-Workumers betrekken die in allerlei archieven de geschiedenis van hun eigen familie uitpluizen.

Gegevens moeten systematisch verzameld zijn en een zinvol geheel vormen, willen ze van ruimere betekenis zijn dan enkel voor degene die ze bijeen heeft gebracht. De archivaris van het Tresoar die op onze laatste ledenvergadering een inleiding gaf, wees daar ook al op. Het is jammer als met zoveel ijver bijeen gebracht materiaal op den duur verloren gaat, omdat verder niemand er wat mee aan kan. Het bestuur van Warkums Erfskip komt daarom met een voorstel. Wij willen in korte tijd een beperkt maar zinvol aantal gegevens boven water krijgen en met de resultaten meteen ook wat doen. U kunt daar individueel of binnen een groepje aan meewerken.

Concreet denken we aan onderzoek naar één wijk (wijk C) en aan het publiceren van de bevindingen op de website. Wijk c is het westelijk gedeelte van het Sùd tussen Kettingbrêge en Kruidvat. Voor u als onderzoeker zijn er meerdere voordelen, ook als u niet woont in dit stukje van de stad. Om te beginnen valt er ervaring op te doen, hoe je aan familiegeschiedenis of aan de bewonersgeschiedenis van je huis een extra dimensie kunt geven. Hoorden het gezin en hun woonhuis tot de top in de wijk, of hoorden ze bij de doorsnee? Stond het gezin godsdienstig geïsoleerd in de wijk? Als ze van elders kwamen of als ze met een niet-Workumer trouwden: hoe (on)gebruikelijk was dat dan?


… en wat kunt u betekenen voor Warkums Erfskip?

Wat over de geschiedenis van onze stad gepubliceerd is, is in de verste verte niet wat het zou kunnen zijn. Van Stavoren en van Sneek bestaan stadsgeschiedenissen, maar waar blijven wij? Dat is een reden om met één wijk te beginnen. Met vragen zoals hierboven vermeld kan je een hele wijk in kaart brengen. De insteek op een individueel huis of gezin en de insteek op de wijk kan over en weer bevruchtend werken. Dat draagt bij aan het functioneren van Warkums Erfskip.

We willen de eerste onderzoeksresultaten inzetten bij de voorbereiding van een tentoonstelling in de Waag. Thema daarvan is eveneens 'Wijk C'. De tentoonstelling moet al snel zijn beslag krijgen: in september. Uiteraard kan na die tijd nog lang worden doorgewerkt aan het archiefonderzoek, maar een start is dan gemaakt. Op deze manier kunnen de twee poten van Warkums Erfskip, collectie en archief, elkaar stimuleren. Ook dat draagt bij aan het functioneren van de vereniging.

Bewoners van “wijk C” maar ook niet-bewoners van dit stadsdeel, leden en niet-leden van Warkums Erfskip: iedereen is van harte welkom om mee te doen. Het idee is een gezamenlijke start te maken, daarna kan ieder voor zich een stukje archief bekijken of in een groepje, naar eigen keuze dus. Zijn er problemen met het archiefmateriaal, dan biedt Warkums Erfskip (naar vermogen) ondersteuning.

Voor verdere informatie of voor deelname kunt u bellen met Jaap Kerkhoven (0515-542432) of met Gerrit Twijnstra (0514-522135). U kunt zich ook per email aanmelden: warkumserfskip@hetnet.nl
Brief aan de bewoners van Wijk C

Smederij Molenaar

Familie Potter

Familie Ros

Fotoalbum Stuur-
Schootstra

Kwartierstaat Stuur-
Schootstra

De eerste Workumer fietskarren

Geschiedenis eener Wagenmakery (Yntema)

Inkomsten bewoners
Wijk C
1880

Het witte kerkje op it Súd

De Wester Roggemolen